Na zbiorowej pamięci Polaków i Ukraińców ciąży historia konfliktu polsko-ukraińskiego w latach 1943 – 1947, przede wszystkim zaś ukraińskie mordy na ludności polskiej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Ale główną przyczyną ówczesnych nieporozumień był spór o granice. Wśród wojen, które musiała stoczyć odradzająca się w 1918 roku Rzeczpospolita, była też wojna z Ukraińcami.

Analizując dzieje naszego narodu w XIX wieku, polski historyk nie tylko może, ale nawet powinien dokonać porównania polityki państw zaborczych w stosunku do ziem polskich oraz wskazać negatywne i pozytywne skutki każdej z nich.

Może nawet sporządzić rozmaite rankingi, np. na najlepszego, najgroźniejszego czy najbardziej nieudolnego zaborcę. Jeśli jednak historyk rosyjski, austriacki czy niemiecki zacznie przekonywać czytelnika, że jego kraj był lepszym zaborcą, z pewnością spotka się z dezaprobatą zdecydowanej większości Polaków. Poniższy tekst nie będzie więc w żadnym razie próbą wykazania, że Polska była lepszym czy gorszym (czytaj: mniej lub bardziej uciążliwym dla Ukraińców) suwerenem części ziem wchodzących obecnie w skład państwa ukraińskiego, ale próbą dokonania bilansu okresu międzywojennego jako etapu ukraińskiej drogi do niepodległości.

Rewolucyjny wir, jaki ogarnął Rosję w 1917 roku, a potem wojenna klęska Niemiec i Austro-Węgier dały Ukraińcom szansę wybicia się na niepodległość. Dwa państwa ukraińskie utworzone w Naddnieprzu i Galicji Wschodniej nie przetrwały jednak długo. Ambicje Ukraińców galicyjskich boleśnie zderzyły się z niepodległościowymi dążeniami Polaków, a Ukraińska Republika Ludowa nie oparła się bolszewickiej Rosji.