W 1964 roku rozpoczął się jeden z najdziwniejszych sporów w nauce amerykańskiej, który na 30 lat zaangażował historyków, ekonomistów i literaturoznawców. Nie dotyczył książki naukowej, lecz... powieści dla dzieci – popularnego „Czarnoksiężnika ze Szmaragdowego Grodu” („The Wizard of Oz”) Lymana Franka Bauma.

„Metamorfozy, albo złoty osioł” Apulejusza to jedno z najbarwniejszych i najbardziej zaskakujących dzieł literackich antyku. Szukująca miejscami opowieść, pełna brutalności, okrucieństwa i drastycznych scen seksualnych, zmienia się nagle w autobiograficzną relację o najgłębszych i najwznioślejszych przeżyciach religijnych. Od stuleci czytelnicy zastanawiają się nad fenomenem tego tekstu.

Centra handlowe trwałe wpisały się w krajobraz współczesnych miast. Są symbolem postępu i przemian, nie tylko gospodarczych, lecz także politycznych i obyczajowych. Nie jest to jednak zjawisko zupełnie nowe. Ten temat już w XIX wieku zainteresował francuskiego pisarza Emila Zolę, który w 1883 roku wydał powieść „Wszystko dla pań”.

W 1895 roku w Kenii powołano Brytyjski Protektorat Afryki Wschodniej. Wkrótce do kraju napłynęli żądni fortuny Europejczycy, którzy rugowali tubylców z ziemi, nabywając ją za bezcen od rządu brytyjskiego. Wśród przybyszów była również duńska pisarka Karen i jej mąż Bror von Blixen-Finecke.

Historycy dawno porzucili przekonanie, że prawdę o przeszłości można znaleźć tylko w archiwach. Film, karykatura czy powieść to dziś pełnoprawne źródła historyczne. Aby zrozumieć przeszły i współczesny stosunek Czechów do religii, przyjrzyjmy się bliżej książce, którą świetnie znamy. Niech naszym przewodnikiem będzie dobry wojak Szwejk.